|
الف- ابیات و عبارات زیر را به نثر ساده و روان بنویسید. |
|
|
|
1- چو صیتش در افواه دنیا فتاد تزلزل در ایوان کسری فتاد |
|
|
|
2- و قناعت از دنائت همّت و قلّت مرّوت باشد. |
|
3- تفّرج کنان خارج شدیم در فصل ربیعی که صولت برد آرمیده بود و اوان دولت ورد رسیده. |
|
|
|
4- این گنج مکنون و مکتوم از ظلال جهل به در آمد. |
|
|
|
5- به گرد جهان هرکه راند سخن نکوهیدن من نگردد کهن |
|
|
|
6- چیزها کرد و گفت که اکفا آن را احتمال نکنند. |
|
7- بی آن که مخدوم خود را خیانتی کرد دل این سلطان مسعود را نگاه داشت. |
|
|
|
8- کند روشن به نرگس چشم مستان نهد زّرین قدح در صحن بستان |
|
|
|
9- ولکن خلیفه را چند گونه صورت کردند تا نیک از جای بشد. |
|
10- به تمّلق وبه افتعال و شعبده قضای آمده باز نگردد. |
|
11- اما شرارت و زعارتی در طبع وی مؤکد شده. |
|
|
|
12- ز نیرنگ زالی بدین سان درست وگرنه که پایت همی گور جست |
|
|
|
13- کتابی بود در ماترک پدر و مهین استادم ، مسوّده ای از استاد بوعلی که به شخص خویش با او سپرده بود. |
|
14- چنان گرم در تیه قربت براند که در سدره جبریل از او باز ماند |
|
|
|
15- این همه اسباب منازعت و مکاوحت از بهر حطام دنیا به یک سو نهادند. |
|
16- پس از تأمل و مشاهدت و تدّبر و استخارت ، او را مکان اعتماد و محرم اسرار خویش گردانید. |
|
17- کسی از متعلّقان منش برحسب واقعه مطّلع گردانید که فلان عزم کرده است که بقیّت عمر معتکف نشیند. |
|
18- اگر مرا قوی دل گردانی و از بأس او ایمن کنی ، با تو بیایم. |
|
19- به فراست صادق دانست که حال چیست . |
|
20- محال است چیزی نوشتن که به ناراست ماند. |
|
21- ندیمان ترسیدند که اگر نمرود فرمان ابراهیم کند، کار و بار و حشمت ایشان برود. |
|
22- شنزبه را به مدّت انتعاشی حاصل آمد و در طلب چرا خور می پویید تا به مرغزاری رسید آراسته به انواع نبات. |
|
23- خردمندان دانستندی که نه چنان است و سری می جنبانیدندی و پوشیده خنده می زدندی که وی گزاف گوی است. |
|
24- به نام نقشبد صفحه ی خاک عذار افروز مه رویان افلاک |
|
|
|
25- رساله ی « دارنامه » را باید داری کرد و صاحبش را بر آن آویخت. |
|
26- نمرود گفت: یا ابراهیم، آتش تو را چرا نسوخت؟ ابراهیم گفت: خدای- تعالی- مرا نگاه داشت. |
|
|
|
27- بترس از جهان دار یزدان پاک خرد را مکن با دل اندر مغاک |
|
|
|
28- طرّار پاسبانی را که به حراست بازار منصوب بود، آواز داد. |
|
|
|
29- قمری ریخته بالم ، به پناه که روم؟ تا به کی سرکشی، ای سرو خرامان از من؟ |
|
|
|
30- به عزّت عظیم و صحبت قدیم که دم بر نیارم و قدم برندارم ، مگر آن گه که سخن گفته شود به عادت مألوف و طریق معروف. |
|
|
|
ب- خود آزمایی و درک مطلب : |
|
|
|
1- با توجه به عبارت: « امیرت را بگو که من آن چه می کنم به فرمان خداوند خود می کنم.» مقصود از امیر و خداوند چه کسانی می باشند ؟ |
|
|
|
2- در بیت: « که چندین بپیچم که اسفندیار / مگر سر بپیچاند از کارزار» معنای واژه های مشخص شده را بنویسید. |
|
3- مقصود از « سگزی» و «پرخاشگر» در بیت : فراموش کردی تو سگزی مگر/ کمان و بر مرد پرخاشگر چیست؟ |
|
4- در مصرع ) اگر تخت خواهی زمن با کلاه ) مقصود از کلاه چیست؟ مرجع ضمیر من کیست؟ |
|
5- معنای کنایی : گرم شکمی – برباد نشاندن را بنویسید. |
|
6- عبارت : « مردم به دل مردم است .» را توضیح دهید. |
|
7- عکس العمل بزّاز در برابر سرقت اموالش چه بود؟ |
|
8- شخصیت بهمن را در داستان رستم و اسفندیار چگونه تحلیل می کنید؟ |
|
9- امروزه فارسی زبانان به جای واژه ی « تبجیل» از چه واژه ای استفاده می کنند ؟ |
|
10- منظور از عبارت : « جهان خوردم و کارها راندم.» چیست؟ |
|
11- در عبارت : « موش ها به کار جویدن کتاب مشغول اند.» منظور از موش ها چه کسانی هستند ؟ |
|
12- به بلخ در امیر دمید که ناچار حسنک را بردار باید کرد. منظور از امیر کیست ؟ |
|
13- در بیت : « بدو گفت سالار بیت الحرام / که ای حامل وحی برتر خرام » منظور از کلمات مشخص شده چیست؟ |
|
14- مقصود از : « عبیرآموز انفاس بهاری » کیست؟ |
|
15- با توجه به بیت : درخت تو گر بار دانش بگیرد / به زیر آوری چرخ نیلوفری را ، شاعر در چه صورتی انسان را برتر می داند؟ |
|
16- منظور از « تو » در بیت زیر چه کسی است؟ |
|
چو او شهر ایران به گشتاسب داد نیامد تو را هیچ از آن تخت یاد |
|
17- با توجه به بیت : هر که مزروع خود بخورد به خوید / وقت خرمنش خوشه باید چید ، منظور از «خوشه چینی » چیست؟ |
|
18- کشته شدن دو پسر اسفندیار چه تأثیری بر روند داستان داشت ؟ |
|
19- پیام محوری درس « شیخ شرزین» چه بود ؟ |
|
20- در عبارت : « آن قوم که این محضر ساختند ، رفتند .» عبارت محضر ساختن یعنی چه ؟ |
|
21- عبارت : « مشتی رند را سیم دادند که سنگ زنند.» بیانگر چیست؟ |
|
22- در داستان : شیر و گاو ، « دمنه ، شیر، کلیله و گاو » نماد چه شخصیت های هستند ؟ |
|
23- « بر مرکب چوبین نشستن » کنایه از چیست؟ |
|
24- مقصود از : « خوکان» و « قیمتی درّ لفظ دری » در بیت زیر چیست؟ |
|
من آنم که در پای خوکان نریزم مر این قیمتی درّ لفظ دری را |
|
|
|
25- با توجه به مفهوم مصرع :« عطارد را دوات و خامه داد» مقصود شاعر را توضیح دهید. |
|
26- مقصود از :« سنگ سراچه ی دل به الماس دیده می سفتم » چیست؟ |
|
27- اگر غرض از :« گل های گلستان» داستانهای گلستان باشد. چه آرایه ای به کار رفته است؟ |
|
28-با توجه به بیت زیر :« باد» و «فرش بوقلمون» دارای چه آرایه ای هستند؟ غرض از « فرش بوقلمون» چیست؟ |
|
باد در سایه درختانش گسترانیده فرش بوقلمون |
|
29- « دامن کشیدن از کسی یا چیزی » در بیت زیر یعنی چه؟ |
|
نه همین می رمد آن نو گل خندان از من می کشد خار در این بادیه دامن از من |
|
30- عبارت :« باد در قفس کردن » کنایه از چیست؟ |
|
31- منظور از :« خرد مایه ی خط فروش ارزان قلم » چیست؟ |
|
32- شاعر در بیت زیر فرد دانا را به چه توصیه می کند؟ |
|
بری دان ز افعال چرخ برین را نشاید ز دانا نکوهش بری را |
|
33- عبارت:« خام دست خامه به دست » را توضیح دهید. |
|
34- با توجه به بیت : چنان گرم در تیه فربت براند / که در سدره جبریل از او باز ماند، چرا جبرئیل از پیامبر (ص) باز می ماند؟ |
|
35- عبارات: « عنان گرد کردن» ،« پی بیرون بردن» و « همیشه چشم نهاده بودن » کنایه از چیست؟ |
|
36- با توجه به بیت زیر ، چرا اسفندیار رستم را تهدید به مرگ می کند؟ |
|
بکوبمت زین گونه امروز یال که زین پس نبیند تو را زنده زال |
|
37- « این خواجه که مرا این می گوید، مرا شعر گفته است.» منظور حسنک از عبارت :« مرا شعر گفته است» چیست؟ |
|
38- در عبارت :« این رطب و یأ بس از وی می تواند بود یا نه » کنایه از چیست ؟ |
|
39- در بیت زیر منظور از :« پیر و جوان» چه کسانی هستند؟ |
|
چو نزدیک گشتند پیر و جوان دو شیر سرافراز و دو پهلوان |
|
40- عبارت : « تو را به خاطر خطّ نگه داشته اند نه اندیشه » یعنی چه ؟ |
|
|
|
ج- دانش های ادبی : |
|
|
|
1- کتاب « قصص الأنبیا » از کیست؟ موضوع آن چیست؟ منبع و مأخذ آن از چه کتابی گرفته شده است؟ |
|
2- در اصطلاح ادبی « تحمیدیّه » به چه معنا ست ؟ معمولا در کجای کتابها آورده می شود؟ |
|
3- نثر تاریخ جهان گشای جوینی چگونه است؟ |
|
4- مؤلف آثار : گل و نوروز- روز واقعه – سوگ سیاوش و یادنامه ابوالفضل بیهقی را بنویسید. |
|
5- از دیدگاه حماسی اسفندیار را با کدام شخصیت حماسی یونان می توان مقایسه کرد؟ |
|
6- ... ایجاد فضا در کلام است. |
|
7- مصراع :« تو مخلوق و آدم هنوز آب و گل» به کدام حدیث اشاره دارد؟ |
|
8- در بیت : به بالا زرستم همی خون رفت / بشد سست و لرزان که بیستون ، چه آرایه ای وجود دارد؟ |
|
9- نویسنده و مترجم کتاب :« فرج بعد از شدّت » کیست؟ |
|
10- در مصراع:« نهد زرّین قدح در صحن بستان » منظور از « زرّین قدح » چیست؟ |
|
11- اصل کتاب « کلیله و دمنه » به چه زبانی است ؟ چه کسی آن را از پهلوی به عربی ترجمه کرد؟ |
|
12- ویژگی های نثر مرسل و بینابین را بنویسید واز هریک یک اثر نام ببرید. |
|
13- موضوع کتاب بیهقی چیست؟ نام دیگر آن چیست؟ |
|
14- مهمترین عناصر داستانی را نام ببرید. |
|
15- انواع حماسی را نام ببرید. |
به می سجاده رنگین کن